آيه « ذلِكَ فَضْلُ الله يُؤْتِيه مَنْ يَشاءُ والله ذُو اَلْفَضْلِ اَلْعَظِيمِ 62 : 4 » ( 1 ) ( آن است فضل الهى بهر كس كه بخواهد مىدهد وخداوند داراى فضل عظيم است ) . روايت « عن اسامه بن شريك : قال اتيت النبى واذا اصحابه كانما على رؤسهم الطير » ( 2 ) ( اسامه بن شريك مىگويد : به نزد پيامبر آمدم ، يارانش چنان سكوت كرده بودند كه گويى پرنده روى سر آنان نشسته است ) . ( ( 3217 ) ) چون كه مقضى بد رواج آن روش مىدهدشان از دلايل پرورش ( ( 3218 ) ) تا نگردد ملزم از اشكال خصم تا بود محجوب از اقبال خصم ( ( 3219 ) ) تا كه اين هفتاد و دو ملت مدام در جهان ماند الى يوم القيام ( ( 3220 ) ) چون جهان ظلمت است و غيب اين از براى سايه مىبايد زمين آيا دوام ورواج بازار گفت گو در جبر و اختيار خود معلول قضاى الهى است كه تا روز رستاخيز مرتفع نخواهد گشت ؟ مىگويند : ولتر مىگفت : من در چند چيز فكر نخواهم كرد ، از آن جمله است : حقيقت ماده . . . وجبر و اختيار ، اين مسائلى هستند كه براى مغزهاى بشرى

--> ( 1 ) سوره الجمعه ، آيهء 5 . . ( 2 ) نهايه ، ابن اثير ، ج 2 ص 51 . .